I want to apologize to my EN friends & visitors, I started writing this post in Greek by heart and would like to keep the original content for consumption. I hope the translator works like a charm and that you enjoy this post as much as I did!
Σε μια συζήτηση, πρόσφατα, δέχτηκα μια έξυπνη και αφοπλιστική ερώτηση από ένα φίλο, σχετικά με το quote που κοσμεί το above-the-fold της homepage του growth-lab.me.
Το quote αυτό, αναφέρει το εξής:”It’s 5% Strategy and 95% mindset”.
Θεωρώ ότι το παραπάνω χαρακτηρίζει απόλυτα τις απόψεις και τις αντιλήψεις μου γύρω από πολλούς τομείς, εργασιακούς και μη.
Επίσης, δεν είναι λίγες οι φορές που το χρησιμοποιώ σαν έκφραση όταν θέλω να αποφύγω να δαπανήσω ενέργεια για να εξηγήσω κάτι το οποίο…δεν εξηγείται ή δεν θέλω να μπω στη διαδικασία να εξηγήσω, με εύκολο τρόπο.
Λένε ότι το mindset εκπαιδεύεται και δεν γεννιέσαι απαραίτητα με αυτό.
Λογικό.
Το mindset καλλιεργείται, λένε, από τα πρώτα χρόνια ενός ανθρώπου και δεν μπορώ να μη συμφωνήσω 100% με αυτό.
Προσπαθώ να σκεφτώ δικές μου στιγμές τις οποίες εκπαίδευσα – ή καλύτερα, μου εκπαιδεύσανε- το δικό μου mindset.
Και η αλήθεια είναι, ότι δεν χρειάζεται πολύ προσπάθεια.
“Δύσκολα περνάτε και εσείς”
Ο εκ του πατέρα μου παππούς, ο Γεράσιμος, μας έλεγε ιστορίες για την παιδική του ηλικία.
Για το πώς έμεινε ορφανός από μαμά – αρχικά – στη Γερμανική κατοχή και πως έπρεπε στην ηλικία των 13-14 να προσέχει εντελώς μόνος του τις 2 μικρότερες αδελφές του.
Σε άλλες ιστορίες, μας εξηγούσε ότι για να φάνε, πήγαινε και έπαιρνε κεσεδάκια βούτυρο και τα αντάλλαζε, είτε με Έλληνες, είτε με Γερμανούς στρατιωτικούς για λίγο λάδι. Κανονικό εμπόριο!
Επί μήνες, χρειάστηκε να μείνει σε ένα άδειο – μη χρησιμοποιούμενο – λεωφορείο με μόνο τρόπο ζεστασιάς κάποιες κουρελούδες που από λύπηση του είχαν χαρίσει Γερμανοί στρατιώτες.
Μια φορά, στο σπίτι του στον Νέο Κόσμο, γκρίνιαξα γιατί πήρα σαν δώρο 1 παιχνίδι για τον τότε ηλεκτρονικό υπολογιστή μου, αντί για 2 παιχνίδια, που συνήθιζαν να μου παίρνουν οι γονείς μου στις γιορτές.
Θυμάμαι να κλαψουρίζω και να παραπονιέμαι, παράλληλα, για κάποιες εργασίες που μου είχε βάλει η τότε δασκάλα μου στο Δημοτικό για τις γιορτές.
Πολύ γκρίνια.
Τότε, ο παππούς γύρισε και μου είπε: “δύσκολα περνάτε και εσείς” με ένα ευγενικό χαμόγελο.
Είμαι 100% σίγουρος ότι αν είχε μπροστά του, τότε, τον ενήλικο εαυτό μου, θα μου έλεγε κάτι του τύπου “κόψε τις μαλακίες και σύνελθε”. Πολύ γέλιο.
Αυτή η ατάκα μου έχει μείνει από τότε και είναι από τις λίγες φορές που το mentality μου κλονίστηκε συθέμελα…
Δυστυχώς, ο παππούς δεν είναι πια κοντά μας, αλλά σκέφτομαι ότι ποτέ δεν θα ξεστόμιζα μπροστά του ότι, για παράδειγμα, πιέστηκα στη δουλειά με ένα αυστηρό deadline.
Θα ντρεπόμουν πάρα πολύ να το πω και να τον κοιτάζω στα μάτια, τώρα που σαν ενήλικας καταλαβαίνω πολύ καλύτερα το τι πέρασε και τι καταστάσεις βίωσε.
Από υπέρμαχος των hard skills σε φανατικός του growth mentality
Από προ-bachelor εποχής ήμουν υπέρμαχος των hard skills.
Έλεγα ότι αυτά μας πάνε μπροστά στην αγορά εργασίας και σκεφτόμουν ότι αν έβαζα πάρα μα πάρα πολύ χρόνο σε κάτι, αυτομάτως θα γινόμουν πολύ καλύτερος από το υπόλοιπο 99% της αγοράς.
Τα πρώτα μου χρόνια στο performance marketing, δεν υπήρχε μέρα της εβδομάδας που να μην έβαζα 14-15 ώρες hands-on μέσα στις πλατφόρμες (Google Ads, Facebook Ads, Google Analytics).
Και Σαββατοκύριακα, και αργίες, και βράδια.
Σκάλιζα ότι υπήρχε και δεν υπήρχε, προσάρμοζα τα bids σε επίπεδο ώρας, ημέρας, περιοχής, ηλικίας.
Έκανα A/B testing σε ότι “ανέπνεε” μέσα στα accounts.
Έχω πάνω από 20 αγορασμένα Udemy courses με hands-on εφαρμογές σε πλατφόρμες και εργαλεία, είτε αυτά είναι για SEO, Email Marketing, PPC, Analytics, Data.
Καθώς όμως προχωρούσα στην αγορά εργασίας και ερχόμουν σε επαφή με άλλους ανθρώπους, εταιρείες, στελέχη, συναδέλφους, κατάλαβα πολύ γρήγορα ότι ναι μεν έχω αναπτύξει ικανοποιητικά κάποια hard skills, αλλά αυτή η στρατηγική επιλογή δεν θα με πήγαινε μακριά.
“Η αγορά, Σταύρο, έχει ανάγκη από generalists, όχι από robots”.
“Το Emotional Intelligence είναι αυτό πιο σημαντικό από όσο νομίζεις”.
“Θα πρέπει να μάθεις να συνδυάζεις διαφορετικά στοιχεία ενός business, για να αποκτήσεις τη συνολική εικόνα ενός οργανισμού και όχι να βλέπεις μόνο ένα κομμάτι της πίτας”.
“Όταν μπαίνεις σε ένα δωμάτιο, θα πρέπει να καταλαβαίνεις το IT, να μιλάς με όλα τα τμήματα, να αντιλαμβάνεσαι και να μεταφράζεις σωστά τα data. Να μάθεις πώς θα διαχειριστείς μια Διοίκηση, ένα στέλεχος. Πώς θα κάνεις μια παρουσίαση και τι πρέπει να πεις, με τον κατάλληλο για εκείνη τη στιγμή τρόπο”.
That’s it!
Κατάλαβα, λοιπόν, ότι χρειαζόταν άμεσα επαναπρογραμματισμός όχι μόνο στο mentality, αλλά σε ολόκληρο το career path που είχα σχεδιάσει για εμένα.
Η εικόνα/role model ενός digital hacker, που κάθεται σε ένα δωμάτιο χωρίς να τον ενοχλούν, που δέχεται πολύ συγκεκριμένα requests, που μιλάει με ελάχιστους ανθρώπους χωρίς να τον ενδιαφέρει τι κάνει ο υπόλοιπος οργανισμός, παρά μόνο πώς θα κάνει ο ίδιος deliver με exceptional τρόπο, είχε αρχίσει να ξεθωριάζει και η ανάγκη για προσαρμογή στις απαιτήσεις της αγοράς χρειαζόταν άλλο πλάνο.
5% Strategy and 95% Mindset
Από τη διαπίστωση εκείνη μέχρι σήμερα δεν έχουν περάσει πολλά χρόνια, τουλάχιστον αριθμητικά.
Έχουν περάσει, ωστόσο, “δεκατίες” όσον αφορά τον τρόπο σκέψης μου, την αντίληψη της αγοράς, της νοοτροπίας ως προς την ανάπτυξη και τη συμπεριφορά, τη διαχείριση των πλάνων γύρω από το career path.
Αν πέτυχα έστω και κάτι, δεν οφείλεται στο ότι έμαθα περισσότερο performance marketing, SEO ή analytics.
Οφείλεται στο ότι προσπάθησα να “δω γήπεδο” που λένε και στο ποδόσφαιρο, και επέλεξα εξυπνότερα το που θα δώσω και που θα ζητήσω να πάρω την μπάλα.
Προσπάθησα να με εκπαιδεύσω να βλέπω τα κενά της αγοράς, τις ανάγκες της, το άγχος των οργανισμών, το πώς νιώθουν οι άνθρωποι.
Προσπάθησα να με εκπαιδεύσω να διαχειριστώ καλύτερα το χρόνο μου, να ακολουθήσω πιστά το 80-20%.
Προσπάθησα να με εκπαιδεύσω να βουτάω στα βαθιά όποτε χρειάζεται και να παίρνω τον ρόλο του junior specialist και ταυτόχρονα να βλέπω την μεγάλη εικόνα, βγαίνοντας πάλι πίσω στην επιφάνεια.
Και ξανά το ίδιο, και ξανά το ίδιο.
Προσπάθησα να κερδίσω χρόνο από ανθρώπους που έχουν πετύχει πολλά σπουδαία πράγματα και να καταλάβω πώς το έκαναν, τι ήταν αυτό που τους οδήγησε στην επιτυχία. Mindset, skills, τύχη, γνωριμίες;
Προσπάθησα να μην αφήνω ώρα που να μη μαθαίνω κάτι καινούριο. Στο αυτοκίνητο πλέον ακούω μόνο podcasts. Το ίδιο στις δουλειές του σπιτιού. Πριν τον ύπνο, λίγο διάβασμα βιβλίων. Το ίδιο και στη θάλασσα.
Όχι μόνο για δουλειά, αλλά για Ιστορία, επιστήμες, φιλολογία.
Μέσα από αυτή τη διαδικασία κατάλαβα και είδα ότι ναι μεν τα hard skills είναι πάρα πολύ σημαντικά, αλλά δεν αρκούν για να πάει κανείς ένα βήμα πιο πέρα.
Σχεδόν πάντα θα έχει ένα ταβάνι και πάντα θα υπάρχει κάποιος που τα “έχει μεγαλύτερα” (τα hard skills).
Τα έχω καταφέρει;
Αν στα 35 μου έλεγα ναι, θα έπεφτε φωτιά να με κάψει βλέποντας τόσους επιτυχημένους στη ζωή και στην εργασία ανθρώπους, που έπιασαν αυτόν τον επαναπρογραμματισμό του mindset από πολύ νωρίς.
The compound effect
Είναι μαγικό τι μπορεί να συμβεί όταν βρεθούν σε έναν χώρο άνθρωποι με παρόμοιο mindset.
Σίγουρα, αν είχα εταιρεία, δεν θα ήθελα να έχω απέναντί μου ένα τσούρμο “παλαβούς” με εξαιρετικά ανεπτυγμένο το growth mindset και το survival mentality.
Τους καλύτερους “hard-άδες” να είχα σε skills, θα ήταν θέμα χρόνου να ηττηθώ.
Αθλητισμός; Αγορά εργασίας; Ιστορία; Τέχνες; Engineering;
Όπου βρέθηκαν μαζί ομάδες ανθρώπων με παρόμοιο mentality, το αποτέλεσμα έγραψε ιστορία (τουλάχιστον στις περισσότερες περιπτώσεις).
Γι’αυτό θεωρώ πολύ σημαντικό το να επιλέγουμε στη ζωή μας ανθρώπους με τους οποίους μπορούμε να σκεφτούμε παρόμοια.
Όχι ότι θεωρώ κακό το αντίθετο, η ποικιλομορφία είναι απαραίτητη στη ζωή μας και χωρίς αυτή δεν θα μπορούσαμε να εξελιχθούμε.
Ωστόσο, σε μια καταιγίδα, προτιμώ να έχω ανθρώπους με τους οποίους θα σώσουμε μαζί το καράβι, από ανθρώπους που θα πήδαγαν από αυτό γιατί θα θεωρούσαν καλύτερη λύση να κολυμπήσουν μέχρι την ακτή και από εκεί να ζητήσουν βοήθεια (πρώτα για τον εαυτό τους).
Εκπαιδεύεται το mentality;
Σίγουρα, κανείς δεν γεννιέται με συγκεκριμένο mentality.
Στην πορεία της ζωής μας αυτό αναπτύσσεται με έναν Χ τρόπο, αλλά θέλει μεγάλη προσπάθεια για να αλλάξει και να επαναπρογραμματιστεί.
Για να συμβεί αυτό, χρειάζεται πολύ πολύ πολύ μεγάλη θέληση, πλάνο και προσπάθεια.
Δεν είναι όλοι έτοιμοι να το κάνουν, και ίσως και να μη θέλουν.
Το να αλλάξει κανείς, ή να εκπαιδεύσει το mentality του δεν είναι ούτε υποχρεωτικό, ούτε σημαίνει ότι θα λύσει τα προβλήματά του.
Μπορεί κανείς να είναι σούπερ και στα προσωπικά και στα εργασιακά και να τα καταφέρνει με τον “αρχικό προγραμματισμό”, it’s fine!
Όμως, επειδή ζούμε σε μια κοινωνία περίεργη, με τρομακτικά γρήγορη ζωή, εναλλαγές, δυσκολίες και άλλα τέτοια “ευχάριστα”, η αλλαγή στο mindset, για εμένα, είναι αν όχι θέμα επιβίωσης, ευημερίας.
Φαντάσου να είχαμε ακόμα ανθρώπους που – με βάση το mindset της κοινωνίας πριν 70-80 χρόνια – η γυναίκα έπρεπε να μη βγαίνει από το σπίτι…(καλά, υπάρχουν ακόμα τέτοια μυαλά αλλά, anyway).
Προσωπικά, είναι ελάχιστες οι περιπτώσεις που είδα σχεδόν “live” να αλλάζει ένας άνθρωπος το σκεπτικό του και την οπτική του. Και μιλάω πάντα για τον τομέα εργασίας.
“Εμείς πάντα έτσι το κάναμε”.
“Η εταιρεία έτσι λειτουργούσε, γιατί να το αλλάξουμε;”.
“Τι είναι αυτά τα τεχνολογικο-τεχνικά που μου λες; δεν τα ξέρω εγώ αυτά. Μέχρι τώρα κάναμε τα ΧΨ και φτάσαμε εδώ που φτάσαμε. Συνταγή που κερδίζει δεν αλλάζει”.
“Εγώ έφτασα να κάνω Χ τζίρο με αυτόν τον τρόπο, άρα αφού δούλεψε μέχρι τώρα, σημαίνει ότι θα δουλέψει και τώρα”.
Πλέον, έχω zero tolerance στα παραπάνω.
Δεν θα αφιερώσω ούτε 10 λεπτά για να αλλάξω την οπτική κάποιων, ίσως παλιά να το προσπαθούσα, αλλά πλέον δεν θέλω.
Συνειδητά.
Προτιμώ να σιωπήσω και να αφήσω τα πράγματα στην τύχη τους, από το να μπω σε challenges και ψυχοφθόρες καταστάσεις. Θα βρεθεί άλλος να κάνει τη δουλειά, και καλή σας τύχη.
Σε αυτόν τον κόσμο, αν κάποιος δεν θέλει να χαθεί, δεν χάνεται.
Τι πρέπει να αλλάξω;
Προφανώς, οι δικές μου προτάσεις δεν αποτελούν “συνταγογράφηση” και μονόδρομο για την αλλαγή του mindset.
Θα αναφέρω τι βοήθησε εμένα και συνεχίζει να με βοηθάει:
Broaden your mind: Ξεκίνα να ενημερώνεσαι, να διαβάζεις και να μαθαίνεις τι συμβαίνει στο εργασιακό σου περιβάλλον. Όχι μέσα στον οργανισμό, αλλά έξω. Τι συμβαίνει σε άλλες αγορές, ποιες είναι οι τάσεις, τα ρίσκα, οι κίνδυνοι.
Μίλα με άλλους επαγγελματίες: Κάνε join communities, πλησίασε role models και ζήτα mentoring, διεκδίκησε χρόνο από ανθρώπους που έχουν πετύχει – προσπάθησε να είσαι κοντά τους όσο πιο πολύ γίνεται. Ζήτα απόψεις, μη κάνεις τον ξερόλα και να είσαι έτοιμος να γκρεμίσεις ιδέες που μέχρι τώρα έχτιζες με κόπο. Το ότι σκέφτεσαι κάτι με έναν Χ τρόπο, δεν σημαίνει ότι αυτό λειτουργεί ή θα λειτουργεί για πάντα.
Αναζήτησε γνώση (και σε άλλους τομείς): Διάβασε ιστορία, άκου podcasts, βρες εφημερίδες ή online blogs να παρακολουθείς. Δες τι λένε στα YouTube channels η Google, ο Neil Patel και άλλα think tanks του digital marketing.
Να είσαι περίεργος: Ρώτα οτιδήποτε σου έρχεται στο μυαλό. Αν είναι κάτι απλό, ChatGPT και άγιος ο Θεός. Έχεις μια ιδέα για κάτι; ξεκίνα την. Μην περιμένεις τι και πως και αν, ξεκίνα να υλοποιείς οτιδήποτε σου έρχεται. Ακόμα και 2-3 ώρες να ασχοληθείς με αυτόν πριν το παρατήσεις, θα έχεις ήδη μάθει πράγματα που δεν φανταζόσουν.
Fail, fail fast: Δεν χρειάζεται ανάπτυξη το συγκεκριμένο, κατάλαβες πολύ καλά.
Build your own community: Κάνεις χορό; σίγουρα κάποιοι πολύ καλοί σου φίλοι θα είναι από την ίδια ή παρόμοια σχολή χορού. Είσαι πορωμένος με τα βάρη; Αυτοί οι 2-3 κολλητοί είναι που θα σου πουν τα νέα γύρω από πρωτεϊνες και συμπληρώματα διατροφής. Έπαιζες Dota ή League of Legends; Σε εκείνο το forum που διαβάζεις για builds και guides είναι μερικά από τα πιο γαμάτα τυπάκια που συμπαθείς. Κάνε το ίδιο και για τον εργασιακό σου τομέα.
Έγραψα αρκετά, αλλά ήταν όλα αποτέλεσμα σκέψεων ετών.
Συνταγή δεν υπάρχει για τίποτα, πλην από τα φανταστικά γεμιστά της Μπαρμπαρίγου.
Ο καθένας σχεδιάζει τον δικό του δρόμο, παίρνει τις δικές του αποφάσεις και πορεύεται με τις επιλογές του.
Εγώ μοιράστηκα κάποιες από τις δικές που αποφάσεις και επιλογές που μου επιτρέπουν να σχεδιάζω έναν διαφορετικό δρόμο από αυτόν που σχεδίαζαν πριν 6-7 χρόνια.
Έστω και 1 να βοηθήσω με αυτό το άρθρο, θα το θεωρήσω σημαντική επιτυχία.
Υ.Γ. 1 Φιλότιμο, σεβασμός και κατανόηση. Σπάνια πράγματα στα εργασιακά. Αν τα βρεις (σε ανθρώπους) κάνε τα πάντα για να τους κρατήσεις.
Υ.Γ. 2 Δεν είμαστε δέντρα, όπου δεν μας κάνει πρέπει να μάθουμε να φεύγουμε. Life is short.
Υ.Γ. 3 Δεν μπορείς να βοηθήσεις κάποιον που δεν θέλει να βοηθηθεί.
Υ.Γ. 4 Ο χρόνος μας είναι πολύτιμος και τα hard skills θέλουν χρόνο…
Υ.Γ. 5 Φύση, περπάτημα, θάλασσα – όσο πιο πολύ μπορείς μείνε κοντά τους.
Υ.Γ. 6 Κάποτε ένας περαστικός είδε έναν χωρικό να προσπαθεί να μάθει σε ένα γουρούνι να σφυράει. Του φώναξε “Μην προσπαθείς ποτέ να μάθεις σε ένα γουρούνι να σφυράει, σπαταλάς το χρόνο σου και ενοχλείς και το γουρούνι”.